Świat SI poza ChatGPT: Anthropic i Claude, chińscy giganci oraz co to jest Claude Cowork
Kiedy większość ludzi słyszy “sztuczna inteligencja”, w głowie od razu pojawia się ChatGPT i jest to zrozumiałe - to właśnie ten produkt w listopadzie 2022 roku uruchomił lawinę zainteresowania generatywną SI. Rynek poszedł jednak dalej i dziś ChatGPT to tylko jeden z wielu graczy, a część konkurencji - szczególnie chińskiej - dogania czołówkę znacznie szybciej, niż większość ludzi się spodziewała. W tym wpisie chciałbym uporządkować ten krajobraz: kim jest Anthropic i czym jest Claude, kogo do walki z czołowymi firmami z USA wystawiają Chiny, czym jest Claude Cowork oraz jakie ma alternatywy.
Anthropic i Claude - “ta druga” amerykańska pracownia SI #
Anthropic powstał w 2021 roku, założony przez rodzeństwo Dario i Danielę Amodei razem z kilkoma innymi byłymi pracownikami OpenAI (m.in. Jaredem Kaplanem, Jackiem Clarkiem, Chrisem Olahem). Powód odejścia z OpenAI był w dużej mierze ideologiczny - różnica zdań co do tego, jak bardzo bezpieczeństwo modeli powinno ustępować pola tempu komercjalizacji. Stąd też flagowy produkt Anthropic, rodzina modeli Claude, od początku był budowany wokół metody zwanej Constitutional AI - modele trenuje się nie tylko na podstawie ocen ludzi, ale też względem jawnie spisanego zestawu zasad (“konstytucji”), które były inspirowane m.in. Powszechną Deklaracją Praw Człowieka.
W praktyce różnicę między Claude a ChatGPT bywa opisywana tak: ChatGPT ma zdecydowanie większy zasięg konsumencki i szerszy wachlarz produktów (DALL-E, Sora, własny “agent” w przeglądarce). Claude natomiast zdobył mocną pozycję w segmencie enterprise i wśród programistów, głównie za sprawą Claude Code - narzędzia do pracy z kodem w terminalu, które stało się jednym z kluczowych źródeł przychodu Anthropic. Obie firmy są wyceniane w setkach miliardów dolarów i regularnie zamieniają się miejscami w rankingach przychodu, wartości rynkowej czy udziału w rynku korporacyjnym.
Modele firmy Anthropic, moim zdaniem, cechują się większą sumiennością, przewidywalnością i rzetelnością niż te od OpenAI. Innymi słowy, tam gdzie potrzebuję dobrej pracy rzemieślniczej np. przegląd informacji, zawsze sięgam po modele od Anthropica. Jednakże jeśli chcę popracować kreatywnie, wyrwać się poza ramy myślenia to polecam modele OpenAI!
Chińscy giganci: nie tylko DeepSeek #
Na Zachodzie o chińskiej SI zrobiło się głośno w styczniu 2025 roku, gdy model DeepSeek-R1 zszokował rynek - wyniki zbliżone do najlepszych modeli OpenAI, a koszt treningu podobno ułamek tego, co wydają amerykańskie laboratoria. To wywołało medialny “moment Sputnika” i przeceny na giełdzie w spółkach powiązanych z SI. DeepSeek jednak nie jest jedynym poważnym graczem - poniżej najważniejsi z nich:
- DeepSeek (DeepSeek AI, finansowany przez fundusz hedgingowy High-Flyer) - flagowiec chińskiego open-source’u. Modele V3/R1 (i kolejne wersje) udostępniane są na licencji MIT, co oznacza pełną swobodę komercyjnego wykorzystania. Jeśli firmę stać na postawienie własnej infrastruktury może ona korzystać z tych modeli wewnątrz firmy, wiedząc, że nic nie wypłynie poza nią.
- Qwen (Alibaba) - rodzina modeli rozwijana przez dział chmurowy Alibaba, bardzo mocna w benchmarkach programistycznych i najczęściej pobierana chińska rodzina modeli na Hugging Face.
- Kimi (Moonshot AI) - znany z bardzo długiego kontekstu (K2 czy K3 obsługują nawet milion tokenów) i pozycji jednego z popularniejszych chatbotów w Chinach, zaraz po Doubao od ByteDance.
- GLM (Zhipu AI, marka Z.ai) - laboratorium wywodzące się z badań na Uniwersytecie Tsinghua, mocno obecne w integracjach biznesowych (bankowość, administracja).
Wspólny mianownik tych firm to agresywna strategia cenowa (DeepSeek-V2 w 2024 roku zbił ceny nawet 5–10× poniżej ówczesnej normy rynkowej). Dodatkowo otwarte udostępnianie wag modeli, aby każdy mógł uruchomić ich modele na własnej infrastrukturze, co odróżnia je od amerykańskiej trójki OpenAI/Anthropic/Google, gdzie najsilniejsze modele pozostają zamknięte. Efekt jest taki, że różnica jakościowa między czołowymi modelami USA i Chin bywa dziś opisywana jako minimalna, mimo że wydatki na SI po stronie amerykańskiej są wielokrotnie wyższe.
Czym jest Claude Cowork? #
Claude Cowork to tryb pracy w aplikacji desktopowej Claude (obok znanego już Chat i wspomnianego wcześniej Claude Code), pomyślany z myślą o osobach nietechnicznych. Różnica względem zwykłego czatu jest fundamentalna: w Chat rozmawiacie o pracy, w Cowork Claude tę pracę faktycznie wykonuje.
W praktyce wygląda to tak: wskazujecie Claude folder na dysku (np. z fakturami, umowami albo transkrypcjami), opisujecie zwykłym językiem, co ma zostać zrobione, a Claude samodzielnie planuje zadanie, wykonuje je krok po kroku (widzicie cały przebieg na żywo) i zwraca gotowe pliki - arkusze Excel z działającymi formułami, uporządkowane foldery, prezentacje. Może też otwierać przeglądarkę wbudowaną w Cowork, żeby dociągnąć dane z sieci, bez ingerowania w waszą własną przeglądarkę. Zadania można zaplanować cyklicznie - Cowork działa też w chmurze, więc nie trzeba trzymać otwartego laptopa, żeby dokończył pracę w tle.
Warto pamiętać o jednym: Cowork ma pełny dostęp do wskazanego folderu, łącznie z możliwością trwałego usuwania plików, więc dobrą praktyką jest praca na kopii danych, przynajmniej na początek. Przypomnę przy okazji, że są na świecie ludzie, którzy robią kopie zapasowane, oraz ci, co będą robić. Zdecydowanie warto należeć do tej pierwszej grupy!
Alternatywy dla Claude Cowork #
Kategoria “agentów do pracy biurowej” rozwija się bardzo szybko i część wcześniejszych prób już zniknęła z rynku, co samo w sobie jest ciekawą lekcją:
- ChatGPT Agent (OpenAI) - następca wcześniejszego produktu o nazwie Operator, który został wygaszony w 2025 roku, a jego możliwości włączono bezpośrednio do ChatGPT. Podobnie jak Cowork, potrafi samodzielnie przeglądać sieć, wypełniać formularze i wykonywać wieloetapowe zadania.
- Gemini Agent (Google) - następca eksperymentalnego Project Mariner, który Google zamknął w maju 2026 roku, tłumacząc to zbyt dużym zapotrzebowaniem na moc obliczeniową i zbyt wolnym działaniem podejścia opartego wyłącznie na zrzutach ekranu. Możliwości Marinera trafiły do Gemini Agent oraz do funkcji auto-przeglądania w Chrome.
- Manus AI (Butterfly Effect, Chiny) - ogólny agent działający w odizolowanym środowisku chmurowym, łączący przeglądanie sieci, uruchamianie kodu i edycję plików w jednej sesji. Ciekawostka: pod spodem korzysta z modeli Claude oraz Qwen jednocześnie.
- Microsoft Copilot Actions - agentowe rozszerzenie Copilota w ekosystemie Microsoft 365, zorientowane głównie na automatyzację w Windowsie i pakiecie biurowym.
Wspólny wniosek z tej części rynku: podejścia oparte wyłącznie na “patrzeniu” na zrzuty ekranu (jak pierwotny Project Mariner) przegrywają z rozwiązaniami łączącymi analizę plików oraz stron WWW - stąd też przewaga Claude Cowork w zadaniach programistycznych i pracy na lokalnych plikach.
Tutoriale na start #
Jeśli wolicie zobaczyć to w akcji zamiast czytać, polecam:
- Claude Cowork Tutorial for Beginners - cztery praktyczne przypadki użycia Cowork.
- How To Use Claude Cowork (Beginner’s Guide) - krok po kroku: od instalacji po pierwsze zadanie na folderze plików.
- Claude Cowork Full Tutorial: How to Use Claude Cowork Better Than 99% of People - różnice między Chat, Code i Cowork oraz budowanie powtarzalnych “skilli”.
- Claude Code Tutorial for Beginners 2026 - jeśli interesuje Was bardziej techniczna, terminalowa strona Claude.
Podsumowanie #
SI to dziś coś więcej niż ChatGPT - warto śledzić zarówno rywalizację amerykańską (OpenAI kontra Anthropic), jak i coraz mocniejszą, otwartoźródłową ofensywę chińskich laboratoriów. Claude Cowork pokazuje z kolei, dokąd zmierza kolejny etap - od czatu, przez asystenta programisty, aż po agenta wykonującego realną pracę biurową za nas, z nadzorem, ale bez mikrozarządzania każdym krokiem.
Źródła #
- Anthropic - Claude Cowork (strona produktowa): https://www.anthropic.com/product/claude-cowork
- NBC News - “Anthropic will make Claude Cowork available to users via the cloud”: https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/anthropic-will-make-claude-cowork-available-users-cloud-rcna353218
- Wired - “Shut Those Laptops! Anthropic Puts Its Claude Cowork Agent on Your Phone”: https://www.wired.com/story/shut-those-laptops-anthropic-puts-its-claude-cowork-agent-on-your-phone/
- Wikipedia - Anthropic: https://en.wikipedia.org/wiki/Anthropic
- Wikipedia - DeepSeek: https://en.wikipedia.org/wiki/DeepSeek
- Wikipedia - Alibaba Cloud / Qwen: https://en.wikipedia.org/wiki/Qwen
- Wikipedia - Moonshot AI: https://en.wikipedia.org/wiki/Moonshot_AI
- Wikipedia - Zhipu AI: https://en.wikipedia.org/wiki/Zhipu_AI
- Beebom - “What Is China’s Manus AI Agent? Explained”: https://beebom.com/china-manus-ai-agent-explained/
- Manus - Browser Operator (dokumentacja): https://manus.im/docs/features/browser-operator
- newclawtimes - “Google Kills Project Mariner: How Browser Agents Lost the Race to Command-Line AI”: https://newclawtimes.com/articles/google-project-mariner-shutdown-browser-agent-strategy-failure-gemini-consolidation
- Wikipedia - ChatGPT: https://en.wikipedia.org/wiki/ChatGPT
- Claude Cowork Tutorial for Beginners (YouTube): https://youtube.com/watch?v=1oYDEa5Edho
- How To Use Claude Cowork - Beginner’s Guide (YouTube): https://youtube.com/watch?v=hkBKByC_DaY
- Claude Cowork Full Tutorial (YouTube): https://youtube.com/watch?v=vMo-yRCN3QM
- Claude Code Tutorial for Beginners 2026 (YouTube): https://www.youtube.com/watch?v=9TP1EWtedpY